معنا و شناخت در قرآن با نگاهی به تفسیر تسنیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه

چکیده

یکی از رویکردهای مهم زبان‌شناختی در قرن بیستم، زبان‌شناسی شناختی است. این رویکرد ادعاهای خاصی درباره رابطه زبان و واقعیت و نحوه‌ مفهوم‌سازی‌ها در زبان و ارتباط آن‌ها با ذهن دارد. در این مقاله، نخست دربارۀ ادعای اصلی این رویکرد توضیح کلی می‌دهیم و اصول مهم آن را برمی‌شمریم. این اصول عبارت‌اند از: اصل چشم‌انداز؛ اصل پویایی؛ اصل دایرة‌المعارف؛ اصل کاربرد و تجربه. اصالت تعابیر، مهم‌ترین دستاورد نگاه شناختی به قرآن است که بنابر آن، مفسر باید خود مفهوم‌سازی‌های قرآن را اصل قرار دهد، آن‌ها را تحلیل کند و از تحویل و تقلیل آن‌ها به مفهوم‌سازی‌های دیگر اجتناب کند. مفسران رویکردهای متفاوتی به مفهوم‌سازی‌های قرآن داشته‌اند: گاهی به خود آن‌ها پرداخته و گاهی آن‌ها را به مفهوم‌سازی‌های دیگری برگردانده‌اند. در ادامه، نمونه‌هایی از تأثیر این اصول را در فهم و تفسیر قرآن و سرنوشت اصالت تعابیر در آیات آورده و مواردی از تفسیر تسنیم را بررسی کرده‌ایم. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Meaning and Cognition in Quran: the Case of Tasnim Interpretation

نویسنده [English]

  • Alireza Qaeminia
Assistant Professor, Islamic Sciences and Culture Academy
چکیده [English]

One of the most important linguistic currents in the twentieth century is cognitive linguistics. It has specific claims about the relationship between language and reality and the way concepts are formed in the language and their relation to the mind. The author first describes the main claim of this current and outlines its important principles. These principles are: the principle of perspective, the principle of dynamism, the principle of encyclopedia, the principle of application and experience. Authenticity of interpretations is the most important achievement of the cognitive approach to Quran, whereby the interpreter must take the conceptualization of the Quran itself as his starting point and analyze it and avoid from reducing it to other conceptualizations. The interpreters have had different approaches to the conceptualization of Quran, and in some cases they have addressed them and, in other cases, have returned them to other conceptualizations. In the following, examples of the influence of these principles on the interpretation and understanding of Quran and the fate of the authenticity of interpretations principle in the verses have been reviewed and some cases in Tasnim Interpretation have also been investigated in this regard.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive
  • semantics
  • cognitive semantics
  • conceptualization
  • authenticity of interpretation
  • categorization
  • mode

قرآن کریم

جوادی آملی، عبدالله (1383)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1387)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1388)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1389)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1390)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1391)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1392)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

جوادی آملی، عبدالله(1393)، تفسیر تسنیم، اسراء، قم.

چپمن، شیوان (1384)، از فلسفه به زبانشناسی، ترجمه حسین صافی، گام نو، تهران.

رازی، فخرالدین ابوعبدالله محمدبن‌عمر (1420)، مفاتیح‌الغیب (التفسیر الکبیر)، دار احیاء التراث العربی، بیروت.

راسخ‎مهند، محمد (1393)، درآمدی بر زبان‎شناسی شناختی، سمت، تهران.

راغب اصفهانی (بی‌تا)، المفردات فی غریب القرآن، درالمعرفه، بیروت.

طباطبایى، محمدحسین (‏‏1417)، المیزان فى تفسیر القرآن، انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسین، قم.

فیروزآبادی (1424)، القاموس المحیط، دار احیاء التراث العربی، بیروت.

قائمی‌نیا، علی‌رضا (1390)، معناشناسی شناختی قرآن، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.

قائمی‌نیا، علی‌رضا (1393)، بیولوژی نص، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.

قائمی‌نیا، علی‌رضا (1396)، استعارههای مفهومی و فضاهای قرآن، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.

کوچش، زولتان (1395)، زبان، ذهن و فرهنگ، آگاه، تهران.

Evans, Vyvyan& Green Melanie (2006), Congnitive linguistics, An Introduction, New jersey Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.

Geeraerts, Dirk(1997), Diachronic Prototype Semantics, Oxford, Clarendon Press.

Lakoff, Georg & Mark, Johnsen (2003) Metaphors we live by, Chicago, university of Chicago press.

Lee, David (2001), Congnitive linguistics, New York, Oxford University Press.