پژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Human Nature (Fetrat) in Qurʾānبررسی فطرت در قرآن52033154FAآیت اللهجوادی آملینویسندهJournal Article20160821Human nature is one of the substrata for knowledge about the human kind and its relation to reality. Understanding the human nature by the aid of reason and the language of argument or by the aid of hadith and the language of explanation and reflection is a problem the solving of which can guide the cultural, philosophical, and social dimensions of man. The main issue in the present paper is the investigation of the internal structure of human nature in relation to the knowledge-based aesthetics of reality, and even in a deeper sense in relation to the nature of reality. Using the method of rational analysis and ijtihad of hadiths, we are going to demonstrate and explain the insight and tendency dimensions of human nature. In rational argumentations, by referring to the wisdom and best system of the God, and also in relation to the efficient and ultimate systems, regardless of historical documents, human nature (<em>fetrat</em>) and its four types has been demonstrated. The particular creation of human is also explained in a Qurʾānic and intuitive discussion. The conclusion could be extended, by the aid of argumentation and Qurʾān, so that, in a harmonized system, the understanding and tendency dimensions of the human nature could be demonstrated in the nature of the reality.فطرت یکی از مباحث زیربنایی در حوزۀ انسانشناسی و نسبت آن با هستی است. فطرت مسئلهای است که حل آن میتواند در ابعاد مختلف فلسفی، فرهنگی و اجتماعی انسان را راهبری کند. فهم فطرت از منظر عقل با لسان برهان و از منظر نقل با لسان تبیین و تعمیق صورت میپذیرد، بررسی ساختار داخلی فطرت در نسبت با زیباییِ دانشی هستی و همچنین در بحثی عمیقتر در نسبت با فطرت هستی، مسئلۀ اصلی بحث ماست. ما در این مقاله با روش تحلیل عقلی و اجتهاد نقلی درصدد اثبات و تبیین ابعاد بینشی و گرایشی فطرت هستیم. در برهان عقلی با استناد به حکمت و نظام احسنِ خداوند و همچنین در نسبت با نظام فاعلی و غایی، فارغ از استنادات تاریخی، فطرت و اقسام چهارگانه آن اثبات شده است؛ همانگونه که در ادامه و در بحثی قرآنی و کشفی شهودی نیز، نوع خاص خلقت انسان تبیین شده است. با کمک برهان و قرآن میتوان نتیجه را در سطحی وسیعتر بسط داد و در یک نظام هماهنگ فهم و گرایش فطرت را در نهاد عالم اثبات کرد.https://maarij.isramags.ir/article_33154_d9ca1ef9c649e555f1ef4ad853f55202.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Ayatollah JavadiAmoli on the nature of human in Qurʾān (interpretation of the verse of fetrat)دیدگاه آیتالله جوادی آملی دربارۀ نهاد انسان در قرآن (تفسیر آیة فطرت)214033155FAمصطفیخلیلیپژوهشگر پژوهشکدۀ قرآن و عترت پژوهشگاه معارجJournal Article20151027According to Ayatollah JavadiAmoli, human attends to the Absolute Perfection and beauty. This is the way God has created the nature of human kind. Human nature (<em>fetrat</em>) is enthusiastic about luminous perfection, which is his most worthy existential capital, and no other creature have it. Human is, therefore, like a fountain that can water some streams. In accordance with the human existential merits, God has commanded the human to attend the guardian religion in its activities, in order to be guarded, and attend the orthodox religion, in order to stay in the straight path. Two points could be found in this command: (1) this attendance must be associated with knowledge; (2) the nation to be guarded must attend to the guardian religion. There is no conflict between human nature and the divine religion, rather they are of the same kind. The creativity of AllamehTabatabaʾi in Qurʾān-by-Qurʾān interpretation by the aid of Hadiths of the infalliblesshows itself in his explanation of these verses in which he sees no clashes between the clean and not-disturbed human nature and the orthodox religion, and that he believes that human’s first attestation is the inner voice of his nature. In this way, he could make a connection between the verses of <em>zar</em> (7:172) and <em>fetrat</em> (30:30), while other interpreters have failed to do so. In this study, in addition to making some points about the human nature (<em>fetrat</em>), it will be demonstrated that there is a marked similarity between Ayatollah Javadi’s thought and Allameh’s, and they doesn’t approve the views of other interpreters like FakhrRazi.ازنظر آیتالله جوادی آملی، انسان متوجه کمال و جمیل مطلق است. این حالت بنینوع انسان است که خدای تبارک و تعالی جبلی انسان را بر آن مفطور کرد. فطرت انسانی بر کمالات نورانی مخمور است که باارزشترین سرمایه وجودی اوست و هیچ مخلوقی از آن بهره ندارد؛ ازاینرو، انسان همچون چشمهای جوشان است که میتواند جویهایی را سیراب کند. خدای سبحان براساس ارزش وجودی انسان به او امر فرمود که قعود و قیام خویش را متوجه دین قیّم کند تا قوام یابد و توجه خود را سوی دین حنیف کند تا همواره در صراط مستقیم حق بماند. هرچند آیه ابتدا با فعل امر مفرد آمده؛ اما از فعل بعدی که جمع است، تعمیم ثابت میشود.
از فرمان خدا دو نکته بهدست میآید: 1) این توجه باید همراه با معرفت باشد؛ 2) قوام امت مرهون توجه آنان به دین قیم است. فطرت انسان و دین الهی هیچ تهافتی ندارند، بلکه سنخ واحدی دارند.
خلاقیت علامه در تفسیر قرآنبهقرآن بهکمک روایات مأثور از معصومین(علیهم السلام) در تبیین این آیات تجلی میکند که ایشان بین فطرت پاک و غیرمشوب به باطل با دین حنیف هیچ تنافری نمیبیند و معتقد است شهادت اولیۀ انسان همان ندای درونی فطرت است؛ بدینترتیب، بین آیۀ ذر و آیۀ فطرت ارتباط برقرار میکند؛ درحالیکه بسیاری از مفسران در این کار موفق نبودهاند. در این پژوهش، افزونبر اشاره به نکات بدیع دربارۀ فطرت، اثبات میکنیم دیدگاه استاد شباهت آشکاری با اندیشۀ علامه دارد و نظر برخی مفسران، مانند فخر رازی را برنمیتابد.https://maarij.isramags.ir/article_33155_297b51d372955449d68d0b67ffda8c80.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Ayatollah JavadiAmolion the Genetic Relationship between Human and Qur'anدیدگاه آیتالله جوادی آملی دربارۀ رابطة تکوینی انسان و قرآن416233156FAمحمد علیدولتدانشجوی دکترای کلام امامیه دانشگاه قرآن و حدیثعلیمحمدی آشنانیاستادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن.Journal Article20150622The present study using an analytic-descriptive method investigates in the works of Ayatollah JavadiAmolia hypothesis that says total human and Qurʾān have genetic relationship. Ayatollah Javadi believes that the total human and Qurʾān have an authentic and intrinsic connection with each other and their separation is due to the diversity present in the nature. His view has four basic principles: (1) Qurʾān is a graded fact which in the arc of descent includes all levels of universe, which means the divine, intellectual, imaginal, and written and oral levels; (2) the total and the perfect human have all levels of the universe in themselves, the former potentially and the latter actually; (3) God has taught Qurʾān to human and since this teaching has been prior to the creation of human, it must be a genetic teaching, not an ordinary teaching; (4) the only difference between human and Qurʾān is their natural existence. Qurʾān has a written form and human has the form of rational animal in order to be able to move and change in a progressive or regressive way. For human, Qurʾān is essential just like the form is essential for the matter. So, in spite of their different existential appearance in natural world, human and Qurʾān will unite in the Arc of Ascent.این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، این فرضیه را در آثار آیتالله جوادی آملی بررسی میکند انسان تامّ و قرآن رابطۀ تکوینی دارند. آیتالله جوادی آملی معتقدند انسان تام و قرآن پیوندی اصیل و ذاتی دارند و انقطاعشان ناشی از کثرت در بستر عالم طبیعت است. دیدگاه ایشان چهار محور دارد: 1) قرآن، حقیقت ذومراتبی است که در قوس نزول، جامع همۀ مراتب عالم، یعنی مرتبۀ الهی، عقلی، مثالی، کتبی و لفظی شده است؛ 2) انسان تام و انسان کامل، همۀ مراتب عالم را در خود جمع کردهاند؛ اولی، بالقوه و دومی، بالفعل؛ 3) خداوند قرآن را به انسان تعلیم داده است و چون این تعلیم، مقدم بر خلقت آدمی است، تعلیمی تکوینی است، نه آموزشی تدریسگونه؛ 4) یگانه افتراق انسان و قرآن در وجود طبیعی آنهاست. قرآن صورتی کتبی و انسان صورت حیوان ناطق دارد تا قابلیت حرکت و تغییر تکاملی یا تنزلی داشته باشد. قرآن برای انسان، ذاتی و مانند صورت برای ماده است؛ پس باوجودِ تفاوت در ظهور وجودی در عالم طبیعت، در قوس صعود و در مرتبۀ مثالی و عقلی، صورت انسان با صورت قرآن متحد میشود.https://maarij.isramags.ir/article_33156_2742ce8b147db71a731891a3126cc7d3.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Comparison of AllamehTabatabaʾi and Ayatollah JavadiAmoli Views about the Immediate Revelation of the Qurʾānمقایسه دیدگاه علامه طباطبایی و آیتالله جوادیآملی درباره نزول دفعی قرآن637833153FAکاووسروحی برندقاستادیار دانشگاه تربیت مدرس0000-0003-3474-0421محسنفریادرسدانشجوی کارشناسیارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرسخدیجهفریادرسدانشجوی کارشناسیارشد علوم قرآنی دانشکدة علوم و فنون قرآن تهرانJournal Article20150810It is one of the difficult problems about Qurʾān to find out how it is revealed. In this paper, using an analytic-descriptive methodology, the views of AllamehTabatabaʾi and Ayatollah JavadiAmoli will be explained and analyzed and their reasons will be criticized. AllamehTabatabaʾithinks that there is two kinds of revelation (immediate and gradual) and Ayatollah JavadiAmoli thinks that there is three kinds of revelation (immediate, moderate, and gradual). AllamehTabatabaʾi’s view is the first step in demonstrating the supernal revelation of Qurʾān, and Ayatollah JavadiAmoli’s view explains and articulates the revelation of Qurʾān. So, there is no conflict between the two views and they are in accordance with each other.یکی از مسائل دشوار قرآنی، چگونگی نزول آن است. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی، دیدگاه علامهطباطبایی و آیتالله جوادی آملی را تبیین، تحلیل و دلایلشان را نقد میکند. علامهطباطبایی به نزول دوگونه (دفعی و تدریجی) و آیتالله جوادیآملی به نزول سهگونه (دفعی، متوسط و تدیجی) معتقد است. دیدگاه علامهطباطبایی گام نخست در اثبات نزول فرامادی قرآن است و دیدگاه آیتالله جوادیآملی عهدهدار تبیین و تفصیل نزول آن است؛ پس ایندو دیدگاه در طول یکدیگرند و هیچ تعارضی ندارند. https://maarij.isramags.ir/article_33153_5e26566dffe850373e9a5121703034a1.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Immediate Revelation of the Qurʾān:AllamehTabatabaʾi, Ayatollah JavadiAmoli, and Ayatollah Maʿrefatنزول دفعی قرآن: دیدگاه علامهطباطبایی، اشکالات آیتالله معرفت، پاسخ های آیتالله جوادی آملی799333161FAروح اللهرزقی شهرودیپژوهشگر پژوهشگاه معارجJournal Article20150709TheImmediate Revelation of the Qurʾān is an age-old discussion among the Qurʾān scholars, and in different periods it has both proponents and opponents. AllamehTabatabaʾi, one of the proponents of the immediate revelation of the Qurʾān, attempted to explain this theory by his Qurʾān-by-Qurʾān interpretation. But, Ayatollah Maʿrefat has criticized this view. Here, we try to analyze these criticisms by Ayatollah JavadiAmoli’s explanation of AllamehTabatabaʾi’s view. In this essay, the views of these three thinkers will be investigated with an analytic-documentary method. According to the manifestation-like revelation of the Qurʾān, the immediate revelation of Qurʾān could be understood in a way that these criticisms be answered.نزول دفعی قرآن جزء مباحثی است که قرآنپژوهان از دیرباز به آن توجه کردهاند و در هر دورهای، موافقان و مخالفانی داشته و دارد. علامهطباطبایی، یکی از طرفداران نزول دفعی قرآن، تلاش کرده است با تفسیر قرآنبهقرآن این نظریه را تبیین کند؛ اما آیتالله معرفت این دیدگاه را نقد کرده است؛ ازاینرو، تلاش کردهایم با تبیین آیتالله جوادی آملی از دیدگاه علامه، این نقدها را واکاوی کنیم. این نوشتار کوشیده است با شیوۀ اسنادی ـ تحلیلی، دیدگاه اینسه اندیشمند را بررسی کند. براساس اندیشۀ نزول تجلیگونۀ قرآن، میتوان بهگونهای از نزول دفعی قرآن برداشت کرد که به نقدها پاسخ داد. https://maarij.isramags.ir/article_33161_2511e300780ede704e51ed05e5d306db.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Ayatollah JavadiAmoli on the role of context in interpretation and its appearance in his own interpretationsدیدگاه تفسیری آیتالله جوادی آملی دربارۀ سیاق و نمودشناسی آن9411033163FAحسینشفیعیعضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج.Journal Article20150715The present essay is about <em>siyāq</em>, the intertextual evidences or context in interpretation and Qurʾānic sciences. This concept has its roots in the interpretations belonged to the second century A.H. This essay pursues to show the role of <em>siyāq</em> in discovering the meanings of Qurʾānic verses, its nature and position in interpretation, and its types and justification according to the views of Ayatollah JavadiAmoli. In doing so, some instances of its application will be shown in interpretations, especially in Ayatollah Javadi’s<em>Tasnim Interpretation</em>. The abundance of using <em>siyāq</em> in <em>Tasnim Interpretation</em> reveals the enthusiasm of the author to apply this rule for discovering the meaning of Qurʾānic verses. According to Ayatollah Javadi, in the conflicts between <em>siyāq</em> and <em>sebāq</em> the priority must be given to <em>sebāq</em>, and in the conflicts between <em>siyāq</em> and <em>Hadith</em> it must be given to <em>siyāq</em>.جستار حاضر، دربارۀ یکی از مباحث تفسیری و علوم قرآنی و قرینههای درونمتنی به نام «سیاق» است، پیشینۀ کاربرد سیاق در تفاسیر، به ابتدای قرن دوم (ه. ق) برمیگردد. این مقاله در پی بررسی نقش سیاق درکشف مدلولهای آیات، چیستی و جایگاه آن، گونهها، چرایی و گسترهشناسی سیاق، براساس دیدگاههای علامهجوادی آملی است و نمودهایی را از کاربرد آن درتفاسیر، بهویژه تفسیر <em>تسنیم</em> نشان میدهد. فزونی کاربرد سیاق در تفسیر<em> تسنیم</em>، نشان از کوشش نویسنده آن در بهره بردن از این قاعده برای کشف مفاهیم آیات است. بهنظرحضرت استاد، در تعارض سیاق با سباق، سباق مقدم، و در تعارض آن با حدیث مأثور، سیاق مقدم است.https://maarij.isramags.ir/article_33163_d6290b8d794ef655534893019447d118.pdfپژوهشگاه علوم وحیانی معارجعلوم قرآن و تفسیر معارج۳۰۶۰-۷۳۵۳1220160521Recognizing the Status of Tradition in the Qurʾān-by-Qurʾān Interpretation School on the Basis of the difference between two steps of reflection and explanation (interpretation)بازشناسی جایگاه سنت در مکتب تفسیری قرآنبهقرآن براساس تفاوت دو مرحلة تدبر و تبیین (تفسیر)11112933165FAمحمدبرزگردانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه مذاهب اسلامیمحمودواعظیعضو هیئت علمی دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران.Journal Article20150717The interpretation school of AllamehTabatabaʾi with its Qurʾān-by-Qurʾān approach has been engaged the minds of scholars for many years to understand, investigate, criticize, and complement it. Despite the attempts of these scholars and attaining some new insights into it, still there is no comprehensive understanding of this school, especially about the status of tradition in it, and the present views have many deficiencies and contradictions. One of the most important reasons for this deficiency is that one fail to distinguish between the “reflection on Qurʾān” and the “explanation (interpretation) of Qurʾān” and confuse them with each other. In the present paper, firstly, we will show that AllamehTabatabaʾi, the reviver of this school, recognized these two steps and their difference. Secondly, we will investigate the differences of these two, and then present a new definition of the tradition status in this school.مکتب تفسیری علامه طباطبایی با رویکرد قرآنبهقرآن سالهاست ذهن پژوهشگران را به درک، بررسی، نقد و تکمیل خود مشغول کرده است. باوجود تلاش صاحبنظران و گشایش برخی دریچههای نوین، هنوز درک جامعی از چیستی این مکتب، بهویژه جایگاه سنت در آن بهدست نیامده و بررسیهای کنونی اشکال دارند و متناقضاند. یکی از دلایل مهم این نقصان، تفکیک نکردن «تدبر در قرآن» از «تبیین (تفسیر) قرآن» و خلط مباحث ایندوست. در این مقاله ابتدا با نگاه جامع به سخنان علامه نشان میدهیم ایشان، احیاگر این مکتب، به این دو مرحله و تفاوت آنها توجه کردهاند. سپس تفاوتهای ایندو را بررسی و برایناساس، تعریف جدیدی از جایگاه سنت در این مکتب عرضه میکنیم.https://maarij.isramags.ir/article_33165_a8608bf6c3bd2811624078f1e32a4447.pdf