پژوهشگاه علوم وحیانی معارج علوم قرآن و تفسیر معارج ‪۳۰۶۰-۷۳۵۳ 5 2 2026 02 20 صنعت التفات و نقش آن در مانایی متن و معارف قرآن کریم صنعت التفات و نقش آن در مانایی متن و معارف قرآن کریم 161 180 241879 FA محمدحسن احمدی دانشیار الهیات دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم. ایران. Journal Article 2025 09 03 شناخت زبان یک متن، ارتباط مستقیمی با مدیریت انتظارات خوانشگر از متن دارد. التفات(در معنایی عام تر از یک صنعت ادبی)، را می توان ابرشاخصه سبک شناختی قرآن کریم خواند. شاخصه التفات در مقاله پیش رو در سه حوزه مصداقی، معنایی و ساختاری رصد شده است. در حوزه نظارت به مصادیق، عملا متن قرآن کریم بین مصداق و معانی کلی، در نوسان و التفات است. حرکت بین معانی مجازی و حقیقی نیز نمونه بارزی از انعکاس التفات در حوزه معنایی است. بارزترین نمود انعکاس التفات، التفات ساختاری است. نه کلیت معنا باید به دلیل مصداق نادیده گرفته شود و نه مصداق در سایه کلیت. شاخصه التفات ساختاری، متن قرآن کریم را از ماهیت یک متن مکتوب صِرف، متمایز می کند و لزوم تشخیص مواضع تاکید کلام را دوچندان می کند. در مجموع این مقاله به این نتیجه می رسد که صنعت التفات -با تمام تنوعی که گفته شد- نقش مهمی در مانایی متن و معارف قرآن کریم ایفا می کند. شناخت زبان یک متن، ارتباط مستقیمی با مدیریت انتظارات خوانشگر از متن دارد. التفات(در معنایی عام تر از یک صنعت ادبی)، را می توان ابرشاخصه سبک شناختی قرآن کریم خواند. شاخصه التفات در مقاله پیش رو در سه حوزه مصداقی، معنایی و ساختاری رصد شده است. در حوزه نظارت به مصادیق، عملا متن قرآن کریم بین مصداق و معانی کلی، در نوسان و التفات است. حرکت بین معانی مجازی و حقیقی نیز نمونه بارزی از انعکاس التفات در حوزه معنایی است. بارزترین نمود انعکاس التفات، التفات ساختاری است. نه کلیت معنا باید به دلیل مصداق نادیده گرفته شود و نه مصداق در سایه کلیت. شاخصه التفات ساختاری، متن قرآن کریم را از ماهیت یک متن مکتوب صِرف، متمایز می کند و لزوم تشخیص مواضع تاکید کلام را دوچندان می کند. در مجموع این مقاله به این نتیجه می رسد که صنعت التفات -با تمام تنوعی که گفته شد- نقش مهمی در مانایی متن و معارف قرآن کریم ایفا می کند. https://maarij.isramags.ir/article_241879_29adf02b4fa779d6528e3a2d8089f1eb.pdf