پژوهشگاه علوم وحیانی معارج علوم قرآن و تفسیر معارج ‪۳۰۶۰-۷۳۵۳ 5 2 2026 02 20 The Inherent Dignity of Human Beings and Its Fundamental Components in the Qur’an: A Comparative Study of the Views of Allameh Tabataba’i and Ayatollah Javadi Amoli کرامت ذاتی انسان و مؤلفه‌های اساسی آن در قرآن ؛ بررسی تطبیقی دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی 129 160 241878 FA حمید آریان دانشیار گروه تفسیر و علوم قرآن، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران. 0000-0001-6102-3650 سید مجتبی فقیهی آفارانی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم ، ایران. 0000-0002-5131-6924 Journal Article 2025 11 05 This article aims to explain the components of the inherent human dignity (Karāmat Dhātiyya) in the Holy Quran, from the perspective of Allameh Tabatabai and Ayatollah Javadi Amoli. The research methodology is descriptive, analytical, and comparative, based on the interpretive and written works of these two scholars. The objective is to identify the points of agreement, divergence, and distinction between the two commentators regarding the source, meaning, and components of this dignity, and to evaluate their interpretive views. The findings indicate that both commentators consider inherent dignity a universal divine gift for all mankind, encompassing both believers and disbelievers. The main point of divergence lies in determining the components. Allameh Tabatabai, based on the apparent meaning of the verses, considers inherent dignity as the totality of man's potential and actual created possessions (Takwīnī), both physical and spiritual. In contrast, Ayatollah Javadi Amoli posits that man's Divine Spirit (Rūḥ al-Ilāhī) is the exclusive source of dignity, viewing the body merely as a vessel for its manifestation. He maintains that inherent dignity is a multi-level reality (Dhū Marātib), whose manifestations include both physical and spiritual dimensions. The view of Allameh Tabatabai, emphasizing the involvement of physical components, is more consistent with the apparent meaning of the verses, while Ayatollah Javadi Amoli's view demonstrates greater analytical depth on the subject. این مقاله به تبیین مؤلفه‌های کرامت ذاتی انسان در قرآن، از دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی می‌پردازد. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی - تطبیقی مبتنی بر آثار تفسیری و مکتوب این دو اندیشمند است. هدف تحقیق، شناسایی نقاط اشتراک، افتراق و تمایز دیدگاه دو مفسر یادشده در تعیین منشأ، معنی و مؤلفه‌های این کرامت و ارزیابی نظر تفسیری آنها است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر دو مفسر، کرامت ذاتی را موهبتی الهی و همگانی برای نوع بشر اعم از مؤمن و کافر می‌دانند. نقطه افتراق اصلی آنها در تعیین مؤلفه‌هاست؛ علامه طباطبایی با استناد به ظواهر آیات، کرامت ذاتی را مجموعه داشته‌های بالقوه و بالفعل تکوینی جسمانی و روحانی انسان می‌داند. در مقابل، آیت‌الله جوادی آملی روح الهی بشر را منشأ انحصاری کرامت دانسته و جسم او را صرفاً ظرف تجلی آن می‌شمارد و قائل است که کرامت ذاتی حقیقتی ذومراتب است و مظاهر و تجلیات آن، شامل ابعاد جسمانی و روحانی است. دیدگاه علامه در تأکید بر دخیل بودن مؤلفه‌های جسمانی در کرامت ذاتی انسان با ظواهر آیات سازگارتر است و دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی عمق تحلیلی بیشتری را در این موضوع به نمایش می‌گذارد. https://maarij.isramags.ir/article_241878_6115c21d09f1be64ff54532ef70723aa.pdf