پژوهشگاه علوم وحیانی معارج علوم قرآن و تفسیر معارج ‪۳۰۶۰-۷۳۵۳ 1 1 2015 10 23 نظریة تطابق کتاب التکوین والتدوین برؤیة العلّامة جوادی الآملی؛ (المبتنیة على التحلیل الفلسفی – التفسیری لأوصاف القرآن فی القرآن) نظریۀ مطابقت کتاب تکوین و تدوین در دیدگاه علامه جوادی آملی (مبتنی بر تحلیل فلسفی ـ تفسیری اوصاف قرآن در قرآن) 113 135 12696 FA زهرا جوزی کارشناسی ارشد دانشگاه قم مهدیه السادات مستقیمی استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه قم. Journal Article 2015 08 10 نظریة تطابق کتاب التکوین والتدوین هی نظریة أصیلة وعریقة فی تأریخ الفلسفة والعرفان الإسلامی، وتؤدّی هذه النظریة الأساسیة إلى نتائج تطبیقیة ومهمّة منها تحدید نطاق المعارف القرآنیة فی فلسفة الدین. نقوم فی المقالة التی بین یدی القارئ الکریم بتقصّی أرکان تحقق الکتاب کالعلّة الفاعلیة (الکاتب)، والعلّة الغائیة (الغایة من الکتابة)، وأداة الکتابة (القلم)، وموضع ظهور المکتوبات (اللوح) فی ضوء تطابق کتاب التکوین والتدوین، وذلک بعد دراسة المفاهیم الأساسیة لهذه النظریة. ومن ثم نوضّح من خلال تحلیل معنى وجوه المطابقة ونظریة العلّامة أنّ المراد من التطابق لیس التطابق من جمیع الجوانب (المساواة والعینیّة) أو لیس التطابق فی بعض الجوانب فحسب، کالمماثلة، والمجانسة، والمشابهة وغیر ذلک. کما لا یمکن عرض قراءة جدیدة من مطابقة مصادیق الآیات التی تتضمّن الکلمات التکوینیة والتدوینیة بمقاربة التساوی، أو العام والخاص المطلق أو العام والخاص من وجه. أمّا العلّامة جوادی الآملی، فیقوم ببیان تطابق هذین الکتابین من منطلق اتّحاد الحقیقة والرقیقة، والاتّحاد الظلّی المبتنیة على التشکیک وکذلک من منطلق الإجمال والتفصیل، ومن ثمّ یذکر بعض المؤشّرات المشترکة بین الکتابین کانسجامهما فی کونهما نظامین أحسنین، واشتمالهما على الظهر والبطن، واللّامحدودیّة فی الکلمات والمفردات، ووصف الجمال والجلال وما شابه ذلک.   نظریۀ تطابق کتاب تکوین و تدوین، نظریۀ ریشه‏داری در تاریخ فلسفه و عرفان اسلامی است. این نظریۀ بنیادین، نتایج کاربردی مهمی ازجمله تعیین قلمرو معارف قرآن در فلسفۀ دین دارد. در این مقاله، پس از بررسی مفاهیم بنیادین این نظریه، ارکان تحقق کتاب، نظیر علت فاعلی (کاتب) ، علت غایی (هدف کتابت) ، ابزار کتابت (قلم) و جایگاه ظهور مکتوبات (لوح) را در تطابق کتاب تکوین با تدوین، واکاوی خواهیم کرد. سپس با تحلیل معنای وجوه مطابقت و نظریۀ علامه، نشان می‏دهیم منظور از مطابقت، مطابقت ازجمیعِ‏جهات (مساوقت و عینیت) یا مطابقت از برخی وجوه، نظیر مماثلت، مجانست، مشابهت و ...) نیست. همچنین مطابقت مصادیق آیات کلمات تکوینی و تدوینی را نمی‏توان با رویکرد تساوی، عام و خاص مطلق و عام و خاص من‏وجه بازخوانی کرد. علامه جوادی آملی وجوه مطابقت این دو کتاب را به‏نحو اتحاد حقیقت و رقیقت، اتحاد ظلی بر مبنای تشکیک و همچنین به‏صورت اجمال و تفصیل تبیین می‏کنند. ایشان برخی از شاخص‏های مشترک این‏دو کتاب را هماهنگی آن‏ها در احسن بودن نظام، اشتمال بر ظهر و بطن، بی‏انتهایی کلمات، وصف جمال و جلال و ... می‏دانند.     https://maarij.isramags.ir/article_12696_d7852cd2408d9d3205dc75b59a6ce22e.pdf