کشف استدلالی ترتیب نزول سوره فتح با روش روایی- اجتهادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم

چکیده

قرآن‌پژوهان و مفسران برای کشف ترتیب نزول سوره‌های قرآن، دو روش دارند: یکی روش اجتهادی محض که بدون توجه به روایات ترتیب نزول و براساس ویژگی های ظاهری یا محتوایی سوره‌ها ترتیب نزول آن‌ها را مشخص می کنند؛ دوم روش روایی محض که روش رایج متقدمان بوده است. در این روش برای شناسایی ترتیب نزول سوره‌های قرآن، به نقل روایات ترتیب نزول بسنده می‌کردند. در این نوشتار برای نخستین بار روش جدیدی را به نام روش روایی- اجتهادی معرفی، با آن ترتیب نزول سورۀ فتح را شناسایی و با شواهد متعدد، جایگاه نزولی این سوره را اثبات می‌کنیم.
روایات ترتیب نزول، چهار دیدگاه دربارۀ جایگاه نزولی سوره فتح آورده و آن را سورۀ نازل‌شده پس از سوره‌های ممتحنه، تغابن، صف و نور گزارش کرده‌اند. اگرچه اکثر روایات ترتیب نزول، این سوره را در ردیف آخرین سوره‌های نازل‌شده، سورۀ 112 یا 113، گزارش کرده‌اند، در این نوشتار با شواهد متعدد به‌روش روایی- اجتهادی ثابت کرده‌ایم این سوره پس از سورۀ نور نازل شده است و در رتبۀ 93 جدول ترتیب نزول قرار دارد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Argumentative Discovery of the Revelation Order of Fatah Surah with Narrative-Ijtihadi Method

نویسنده [English]

  • Mohammad Khamegar
چکیده [English]

Quran scholars have two methods for discovering the revelation order of Quran surahs: first is the ijtihadi method in which they only consider the appearance or content of surahs and specify their order of revelation, regardless of any narrative evidence; second is the pure narrative method, which was the preferred method of ancients. In this paper, for the first time, we will introduce a new method, i.e. narrative-ijtihadi method, by which we will specify the revelation order of Fath Surah, and we will prove the true revelation order of this surah by various evidences. There are four narrations concerning the revelation order of Fath Surah, which report the order of this surah after these surahs: Mumtahanah, Taghabun, Saf, Nur. Despite the fact that the majority of narrations report the order of this surah among the last surahs, i.e. 112th or 113th surah, in this paper we will show by various evidences and using the narrative-ijtihadi method that the revelation order of this surah is after Nur Surah and it is the 93th surah of Quran by the order of revelation.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nur Surah
  • Fath Surah
  • revelation order narrations
  • revelation order discovery methods