بررسی فطرت در قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

نویسنده

چکیده

فطرت یکی از مباحث زیربنایی در حوزۀ انسان‌شناسی و نسبت آن با هستی است. فطرت مسئله‌ای است که حل آن می‌تواند در ابعاد مختلف فلسفی، فرهنگی و اجتماعی انسان را راهبری کند. فهم فطرت از منظر عقل با لسان برهان و از منظر نقل با لسان تبیین و تعمیق صورت می‌پذیرد، بررسی ساختار داخلی فطرت در نسبت با زیباییِ دانشی هستی و همچنین در بحثی عمیق‌تر در نسبت با فطرت هستی، مسئلۀ اصلی بحث ماست. ما در این مقاله  با روش تحلیل عقلی و اجتهاد نقلی درصدد اثبات و تبیین ابعاد بینشی و گرایشی فطرت هستیم. در برهان عقلی با استناد به حکمت و نظام احسنِ خداوند و همچنین در نسبت با نظام فاعلی و غایی، فارغ از استنادات تاریخی، فطرت و اقسام چهارگانه آن  اثبات شده است؛ همانگونه که در ادامه و در بحثی قرآنی و کشفی شهودی نیز، نوع خاص خلقت انسان تبیین شده است. با کمک برهان و قرآن می‌توان نتیجه را در سطحی وسیع‌تر بسط داد و در یک نظام هماهنگ فهم و گرایش فطرت را در نهاد عالم اثبات کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Human Nature (Fetrat) in Qurʾān

نویسنده [English]

  • Ayatollah Javadi Amoli
چکیده [English]

Human nature is one of the substrata for knowledge about the human kind and its relation to reality. Understanding the human nature by the aid of reason and the language of argument or by the aid of hadith and the language of explanation and reflection is a problem the solving of which can guide the cultural, philosophical, and social dimensions of man. The main issue in the present paper is the investigation of the internal structure of human nature in relation to the knowledge-based aesthetics of reality, and even in a deeper sense in relation to the nature of reality. Using the method of rational analysis and ijtihad of hadiths, we are going to demonstrate and explain the insight and tendency dimensions of human nature. In rational argumentations, by referring to the wisdom and best system of the God, and also in relation to the efficient and ultimate systems, regardless of historical documents, human nature (fetrat) and its four types has been demonstrated. The particular creation of human is also explained in a Qurʾānic and intuitive discussion. The conclusion could be extended, by the aid of argumentation and Qurʾān, so that, in a harmonized system, the understanding and tendency dimensions of the human nature could be demonstrated in the nature of the reality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human
  • Fetrat
  • creation
  • Intutive Knowledge
  • wisdom
  • System
  • Tendency