نزول وحی

نویسنده

چکیده

قرآن حکیم مصداق بارز جامع الکلم است. تکلیم این جامع از خدای سبحان و استماع و دریافت آن از حضرت ختمی نبوت محمد بن عبدالله(صلی الله علیه و آله و سلم)  است، هوش و گوش پیروان آن حضرت از استماع و دریافت سروش آن جامع الکلم طرفی می‏بندد. معارف فراوان این جامع وحیانی به علوم قرآنی و معانی آن منقسم ‏اند. گسترش این دو فنّ مایۀ تدوین جداگانه رشتۀ قرآن‏شناسی و علم تفسیر قرآن است هرچند بخش مهم ادله قرآن ‏شناسی را خود قرآن در مطاوی آیات خویش بیان نموده و فن تفسیر ضمن تبیین مفاهیم قرآنی آن‏ها را شکوفا می‏کند. جریان انزال و تنزیل و تفاوت نزول دفعی و تدریجی آن از مباحث روشن قرآن ‏شناسی است و در بسیاری از کتاب‏های عهده ‏دار فن علوم قرآنی مطرح شده است. آنچه در این نوشتار کوتاه ارائه می ‏شود دو عنصر محوری قرآن‏ شناسی است یکی تمایز بین انزال یا تنزیل به معنای به پایین انداختن و بین انزال یا تنزیل به معنای به پایین آویختن است و دیگری تبیین مسیر نزول و فرود و صراط تنزّل آن جامع الکلم است. با روشن شدن این دو عنصر محوری از عناصر علوم قرآنی فرق اساسی تجلّی و تجافی معلوم شده و قلمرو فراز و فرود معارف وحیانی روشن می ‏شود. البته این دو عنصر محوری در ضمن چند عنوان ارائه می ‏شود.    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

نزول الوحی

نویسنده [English]

  • آیة الله جوادی الآملی
چکیده [English]

یعدّ القرآن الکریم المصداق الأکمل والأتمّ لجامع الکلم. إنّ الله سبحانه وتعالى یکلّم والنبی محمّد بن عبد الله صلّى الله علیه وآله وسلّم یستمع ویتلقّاه، وأصحاب النبی صلّى الله علیه وآله وأتباعه یدّخرون من رسالة السماء لأنفسهم زاداً. إنّ المعارف القرآنیة الفائضة تنقسم إلى قسمین هما: العلوم القرآنیة، والمعانی، ویعتبر توسیع نطاق هذین الفنّین دافعاً أساسیاً لإنشاء تخصّصین هما: معرفة القرآن وعلم التفسیر، وهذا على الرغم من أنّ القرآن الکریم یکشف عن الکثیر من الأدلّة على معرفة القرآن بین سطور آیاته الشریفة، ویسلّط فنّ التفسیر الضوء على المفاهیم القرآنیة من خلال الکشف عن أسرارها. إنّ موضوع الإنزال والتنزیل والفرق الکامن فی النزول الدفعیّ والتدریجیّ هو من المباحث المسلّمة لعلم معرفة القرآن، حیث تمّ طرحه فی مختلف کتب العلوم القرآنیّة. أمّا ما نقدّمه فی المقالة التی بین یدی القارئ الکریم، فهما عنصران أساسیان یتمحور علم معرفة القرآن حولهما: المحور الأوّل هو الفرق بین الإنزال والتنزیل بمعنى النزول الدفعی وبین الإنزال والتنزیل بمعنى النزول التدریجی والمحور الثانی هو بیان مسار النزول والهبوط وصراط التنزّل لجامع الکلم. حیث یمکن الکشف عن الفرق الأساسی بین التجلّی والتجافی من خلال تسلیط الضوء على هذین العنصرین الأساسیّین، ممّا یفضی إلى معرفة منعطفات المعارف الوحیانیّة ومنحدراتها. وما یجدر بالإشارة هو أنّ هذین العنصرین یتمّ عرضهما فی إطار عدّة عناوین.    

کلیدواژه‌ها [English]

  • الکلمات الدالّة: نزول الوحی
  • الإنزال
  • التنزیل
  • التجلّی
  • التجافی

1.قرآن کریم.

2.نهج البلاغه.

3.مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج37، ص 168.

4.مولوی، جلال‏الدین محمد، دیوان شمس.